Ihlamur kaynatılmaz, demlenir. Bir su bardağı (yaklaşık 200 ml) için 1 ile 2 tatlı kaşığı kurutulmuş ıhlamur çiçeği yeterlidir. Su kaynadıktan sonra bir iki dakika bekletilip ıhlamurun üzerine dökülür, kabın ağzı kapatılır ve 5 ile 10 dakika demlendikten sonra süzülür. Aşağıda bu yöntemi demlik, bardak ve French press için ayrı ayrı anlatıyor, ıhlamurun kısa tarihine ve dikkat edilmesi gerekenlere de değiniyorum.
Ihlamur nedir?
Ihlamur, Tilia cinsine ait ağaçların çiçeklerine verilen addır. Türkiye’de en çok gümüşi ıhlamur (Tilia tomentosa) ile geniş yapraklı ıhlamur (Tilia platyphyllos) bilinir. Çay olarak kullanılan kısım, çiçek salkımı ile ona bağlı açık yeşil, dil biçimli kanatçık yapraktır. Ihlamur ağaçları Avrupa’da yüzyıllardır köy meydanlarının ve şehir sokaklarının simgesi olmuş, Anadolu’da ise kış akşamlarının sıcak içeceği olarak sofralara girmiştir. Haziran sonu ile temmuz başında çiçek açan ağaçların kokusu, bu dönemde sokakları kaplar.
Demlikte ıhlamur nasıl demlenir?
- Suyu kaynatın. Çaydanlığın alt kısmında ya da kettle’da suyu kaynatın.
- Bir iki dakika bekleyin. Fokurdayan suyu doğrudan çiçeklerin üzerine dökmek yerine kısa süre dinlendirmek, kokunun daha iyi korunmasına yardımcı olur.
- Ihlamuru demliğe koyun. Her bardak için 1 ile 2 tatlı kaşığı; iri dallı ıhlamur kullanıyorsanız elinizle hafifçe kırın.
- Suyu ekleyin ve kapağı kapatın. Kapak, aromanın buharla uçmasını engeller.
- 5 ile 10 dakika demleyin. Daha hafif bir tat için 5 dakika, daha belirgin bir tat için 10 dakika yeterlidir.
- Süzüp servis edin. İsterseniz bir dilim limon ya da bir çay kaşığı bal ekleyebilirsiniz.
Bardakta tek kişilik demleme
Tek bir bardak için ıhlamuru porselen bir kupaya koyun, suyu ekleyin ve kupanın üzerine bir tabak kapatın. 7 dakika kadar bekledikten sonra ince bir süzgeçten başka bir bardağa süzün. Bu yöntem pratik ama demleme süresini kaçırmamaya dikkat edin.
French press’te ıhlamur
French press, bitki çayları için oldukça kullanışlıdır. Ihlamuru hazneye koyun, sıcak suyu ekleyin, pistonu suyun hemen üzerine indirip bekleyin. Süre dolunca pistonu yavaşça bastırın ve hemen fincana alın; çay haznede beklemeye devam ederse giderek acılaşabilir.
Ihlamurun içine ne konur?
Ihlamur tek başına hafif, çiçeksi ve tatlımsı bir tada sahiptir. Damak zevkine göre tarçın çubuğu, karanfil, bir dilim limon ya da portakal kabuğu eklenebilir. Bal ekleyecekseniz çay biraz ılındıktan sonra karıştırın. Bal bir yaşından küçük bebeklere verilmemelidir.
Ihlamur kaynatılır mı?
Kaynatmak ıhlamurun ince kokusunu kaçırır, tadını da acılaştırabilir. Bu yüzden ıhlamurun suda kaynatılması yerine demlenmesi tercih edilir. Kalın dallı, kabuk içeren ıhlamurlarda bile kısa bir demleme yeterlidir.
Kaliteli ıhlamur nasıl anlaşılır?
- Çiçekler sarımsı krem, kanatçıklar açık yeşil olmalı; koyu kahverengiye dönmüş ıhlamur eskimiş olabilir.
- Paketi açtığınızda tatlı, bal benzeri bir koku hissedilmeli.
- İçinde fazla miktarda kalın dal, yaprak ve toz olmamalı.
- Nem ya da küf kokusu varsa kullanmayın.
Ihlamur nasıl saklanır?
Kurutulmuş ıhlamuru ağzı sıkıca kapanan cam bir kavanozda, serin, kuru ve ışık almayan bir dolapta saklayın. Ocak ve çaydanlık buharından uzak tutmak önemlidir. Kokusu belirgin biçimde azaldığında yenilemek gerekir.
Dikkat edilmesi gerekenler
Ihlamur genellikle sevilen ve sık içilen bir bitki çayıdır, ama her bitki gibi herkes için uygun olmayabilir. Ihlamur çiçeğine ya da polene alerjisi olanlar kullanmamalıdır. Hamileler, emziren anneler, küçük çocuklar, kalp hastalığı ya da başka kronik rahatsızlığı olanlar ve düzenli ilaç kullananlar ıhlamuru alışkanlık hâline getirmeden önce doktoruna danışmalıdır. Bu yazı genel bilgidir; tanı ve tedavi amacı taşımaz. Bu konudaki genel yaklaşımımı sık sorulan sorular sayfasında da açıkladım.
Diğer bitki çayları
Benzer şekilde demlenen bitkiler için melisa çayı nasıl demlenir ve kuşburnu çayı nasıl yapılır yazılarıma da göz atabilirsiniz. Soru ve önerileriniz için bekirercann06@gmail.com adresine yazabilir ya da iletişim sayfasından bana ulaşabilirsiniz.
